Niet vies van fysica

DD251655Wandelend in de Genneperparken met de zon in mijn rug genietend van groen, zon en ruimte ontwaar ik langs de Tongelreep iets vreemds. Ik loop naar de oever en zie vijf strips medicijnen waarvan er drie in het water drijven.

Met behulp van een takje lukt het me ze uit het water te vissen. Omdat ik mijn leesbril niet bij me heb, kan ik niet zien welk medicijn het is. Ik stop ze in mijn jaszak. Eenmaal thuis en bebrild, google ik het resultaat tevoorschijn: een middel tegen hoge bloeddruk. Waarom gooit iemand zomaar medicijnen tegen hoge bloeddruk weg? Daarover alleen al kun je duizend verhalen fantaseren.
Zilverkleurige strips drijvend in een riviertje, een glinsterende dissonant in het park. Ik realiseer me dat wetenschap overal is. In de natuur. In het water van de Tongelreep. De zon. In mijn bril en mijn computer. Van wetenschap weet je: zonder zou de wereld er heel anders uitzien.

Sommige dingen in de wetenschap zijn niet met het blote oog te zien. Zoals het Higgsdeeltje, de grootste natuurkundige ontdekking van de afgelopen vijftig jaar. Het bestaan van het deeltje werd in de jaren ’60 van de vorige eeuw al voorspeld door een groep natuurkundigen, onder wie de Schot Peter Higgs. Pas op 4 juli 2012 was er voldoende bewijs in handen en werd de vondst door het Europese onderzoeksinstituut CERN wereldkundig gemaakt.
Maar wat is het Higgsdeeltje eigenlijk? Het deeltje zou er voor zorgen dat álle deeltjes in de natuur massa hebben, zelfs de allerkleinste. Het wordt wel gezien als het laatste ontbrekende puzzelstukje binnen de natuurkunde.

Ik verzeker u: meer uitleggen over het deeltje is onbegonnen werk. Beter is dit over te laten aan theatermaker Jan van den Berg. In zijn stand-up-physics voorstelling Higgs deelt hij met het publiek zijn passie voor (de  jacht op) het Higgsdeeltje.
Jan van den Berg begeeft zich met Higgs op de boeiende raakvlakken tussen en breuklijnen van theater en wetenschap. Een voorstelling met een ‘touch of science’. Het Parktheater vindt dat wetenschappelijke kennis een veel grotere plaats in de maatschappij verdient. Theater is een mooi middel om de kennis over wetenschap over te brengen aan een breed publiek. Theater kan aanzetten tot nadenken over de oorsprong en werking van allerlei verschijnselen uit de natuur- en menswetenschappen. Theater kan helpen een maatschappelijke dialoog te starten. Theater kan helpen vragen op te roepen. Hebben wetenschappelijke onderwerpen een emotionele kant? En wat zijn de ethische kanten?

Intussen blijft het Higgsdeeltje in de wetenschap de gemoederen bezighouden. Jan van den Berg stookt de gemoederen in Higgs nog eens lekker op. Met hulp van de humor en tragiek van de oerknal, protonenporno en zwarte gaten. En over de vraag of Higgs ‘cabaret voor intellectuelen’ – stand-up physics – is of ‘vrolijke wetenschap’ voor wie dan ook. Hoe dan ook: Higgs is grondig en speels, streng en lichtvoetig, intellectueel en theatraal. Je wordt vanzelf nieuwsgierig naar meer wetenschap, ook al snap je niet alles. Ik zou me niet verbazen als dit eigenwijze complexe deeltje na afloop een plekje heeft veroverd in de harten van het publiek.

Jan van den Berg – Higgs
Donderdag 13 maart, 20.00 uur
20.00 uur: Start van de voorstelling met een inleiding door de oud-directeur van CERN prof. dr. Jos Engelen, hoogleraar Experimentele Natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam (locatie: Philipszaal).
20.30 uur: Korte pauze
20.45 uur: Voorstelling door Jan van den Berg in de Philipszaal
22.05 uur: Einde voorstelling en korte pauze
22.15 uur: Nagesprek in de Kameleon: debat tussen Jos Engelen, Jan van den Berg en het publiek, onder leiding van prof. dr. Maaike Bleeker, hoogleraar en opleidingshoofd Theaterwetenschappen aan de Universiteit van Utrecht en President van Performance Studies International

Meer weten over het Higgsdeeltje?
http://www.youtube.com/watch?v=3oBsUg2BzLU

Nog een vrolijke voorstelling over wetenschap:
Dette Glashouwer – Dette goes to Africa
Dinsdag 20 mei 2014
http://www.parktheater.nl/programma/2629/Dette_Glashouwer/Dette_Goes_to_Africa/
Loes Barkema

 

Knappe Carmen en het geheim van ‘hooks’ (breinhaakjes)

Opera Zuid - Carmen - voorstelling 2013

Carmen wordt opgetild door haar minnaar, Don José (foto: Morten de Boer)

Enkele dagen geleden las ik  in de Volkskrant een bericht over Nederlandse wetenschappers  die een app hebben ontwikkeld, Hooked. Het is een spelletje met muziek uit de Top 2000, waarmee getest wordt hoe snel een speler verschillende fragmenten van een liedje herkent.

Het idee is dat men – als duizenden mensen meedoen – zogenaamde ‘hooks’ met elkaar kan  vergelijken. Een ‘hook’ is een melodielijn, een motief of een specifiek ritme die de luisteraar ‘bij het oor’ pakken. De makers van de app hopen hiermee een geheim te ontrafelen. Het geheim van hooks. Vrij vertaald: ‘het geheim van breinhaakjes’.

Als dit voor popmuziek geldt, dan zou je denken dat dit in het brein ook kan werken met andere muziekgenres zoals opera. Een van de bekendste melodieën uit een opera is Habanera uit de opera Carmen van Bizet.

Toevallig was deze opera pas geleden, om precies te zijn dinsdag 10 december, in het Parktheater te zien. De opera – in spannende hippie-stijl uitgevoerd door Opera Zuid – was ook live te volgen vanuit vijf Vitalis locaties in Eindhoven, zodat bewoners van deze zorginstellingen live konden meegenieten.

Het genieten is het duidelijkst te merken bij de bekende melodieën zoals de Habanera of het Lied van de Toreador. De oude bewoners van Vitalis zullen zachtjes hebben mee geneuried.
Habanera (een Cubaanse dans) doet aan een tango denken. Het lied laat prachtig de sensualiteit van de Franse taal horen.

Bijna iedereen zal het lied herkennen bij het horen van de eerste tonen. En als je de opera nog nooit gezien of gehoord hebt, dan ken je de melodie ook vast en zeker, want het is talloze malen gebruikt voor andere (commerciële) doeleinden. Georges Bizet was een hook-maker avant la lettre.

Even het geheugen opfrissen. Dit is het refrein; Carmen zingt het alleen, met dezelfde habanerabegeleiding van het orkest):
L’amour est enfant de Bohème, il n’a jamais, jamais connu de loi.
Si tu ne m’aimes pas, je t áime. Mais si je t áime, prends garde à toi!
(De liefde is het kind van de zigeuner, het heeft nooit, nooit de wet gekend.
Als je niet van me houdt, dan houd ik van jou. Maar als ik van je houd, kijk dan maar uit!)

Carmen heeft, zo blijkt uit de opera, nooit langer dan zes maanden verkering. Ze zal zich in de liefde niet vastbijten. Haar liedjes doen dat wel in je brein. Carmen heeft de hooks.

Welke  melodie is voor altijd in jouw brein blijven haken?
Welk liedje heeft voor jou de ‘hooks’?

Loes Barkema
#Content-dirigent

Roaring Rita: that’s her!

bestfest_rita_liggend_compleet_klein

Roaring Rita: boegbeeld Best of the Fest

Theaterfestival/seizoensopening Best of the Fest beleefde afgelopen zondag zijn laatste dag. Na hevige regenval in de ochtend gaf de zon zijn laatste zonnestralen aan Best of the Fest-festivalterrein The Brink.

The Brink: verbinding binnen met buiten, bezoekers met artiesten. Waar de Spiegeltent podium was voor Fest Bizarre: zinderend topentertainment met een rafelrandje. Uitdagende artiesten, spanning, verrassing en opwinding. De intense muziek van The Screaming Margaritas. Een dijk van een stem van rasrocker Quintijn Lohman, opzwepende muziek van duizendpoot Denvis, de soepele sound van saxofonist Bertus Borgers.

Rock
Roaring Rita meets The Screaming Margarita’s, Maria, Maria, Maria Juncal! Olé! Flamenco rocks. Sensueel en sensationeel. Hoogstandjes. Schoonheid aan een paal en slangenvrouw zonder botten. Verbluffende burlesque van hoelahoep-koningin Jess Love.
Verbazingwekkende ‘flexoman’ The French Yogi Man, mensenspin die zijn lichaam door een tennisracket wurmt. En hoe naakt is naakt als er alleen een brutaal rood doekje overblijft? Een paal en een danseres, esthetiek die hoogtij viert.

Plankje
Een plankje dat zich opent, hoog in De Powerplant en waar een hele man in verdwijnt. Het houten theatertje waar De man met de hamer reusachtige vormen aanneemt. Krachtpatsers met diepgang. Een voorstelling als een tik van de hamer of slapstick van de bovenste plank. Het is maar hoe je het wil zien.

Hits
Ook binnen in het Parktheater: bijzondere voorstellingen, hits van Europese festivals: Ursula Martinez, het Portugese Quorum Ballet, 100 Eindhovense vrouwen in de spotlights als start van een Europees vrouwenproject.

Geen The Brink zonder zonnigheid, gezelligheid en warmte. Geen The Brink zonder Roaring Rita. Op dinsdag was  Rita tot twee meter hoog gerezen, kusbaar voor de Spiegeltent.
Een klein, pittig dametje die sleur en verveling van je afschudt. Ze verstaat de edele kunst van theater, burlesque, slapstick, feest, dans en drank.

Best of the Fest (30 augustus t/m 8 september 2013)
Seizoensopening Parktheater Eindhoven
Internationaal theater, in en rond Parktheater Eindhoven